o kolorach, wydrukach i monitorach
Problem pt „co zrobić, żeby to co widzę na monitorze wyglądało tak samo na wydruku…”
Cóż – są 2 wersje:
1. Prosta i skuteczna w 90% przypadków
Po pierwsze – kupić przyzwoity monitor graficzny. Na dziś można przyjąć, że 27″ to koszt 3000 PLN w górę.
Po drugie – nie kręcić suwaczkami w nim – dosłownie nic. Zaprosić kogoś do kalibracji i poprosić o ustawienie kilku presetów na jasność:
60/80/100/120/140 cd/m2. Dlaczego aż tyle – jasność monitora powinno zmieniać się wraz ze zmieniającym się oświetleniem pomieszczenia. Jeśli masz w 100% kontrolowane warunki to możesz zrobić tylko jeden preset.
60 – obróbka w nocy + niewielkie oświetlenie
80 – obróbka w mocno pochmurny dzień
100 – obróbka w dzień
120 – słoneczny dzień
140 – pokój południowy, duże przeszklenia, dużo światła
Temperatura barwowa – mi najbardziej optymalnie pracuje się na ustawieniu 5800K. Niektórzy wolą 6500 – inni 5000K. Sprawa dość indywidualna, trochę przyzwyczajenia. Powiem tylko, że chcąc spełnić normę drukarską monitor należy ustawić na oświetlenie D50, Laby fotograficzne to bardziej D55 (cyfry 50/55 znaczą w uproszczeniu 5000K i 5500K)
Znajdź lab (np. KrukBook) który deklaruje że zarządza barwą na swoich maszynach. Znaczy to, że wydruki na maszynach są skorygowane (przez profil) tak by kolory spełniały „normę” To samo dzieje się z Twoim monitorem przy kalibracji – on też korygowany jest by spełniał „normę”
Dzięki temu, że Twój monitor jest skalibrowany i moje urządzenia mają profil dla każdego papieru można założyć, że WYSIWYG (what you see is what you get).
Jasność – dlaczego odbitki na monitorze są jaśniejsze niż na wydruku? Są 3 główne problemy:
1. Odbitka nie świeci – odbitka odbija.
Wejdź do pomieszczenia bez okien, wyłącz światło i wyjmij odbitkę i zacznij ją oglądać…. nie da się?
Więc ją oświetl! Ile? Mądre głowy mówią, że do oceny potrzebujemy przynajmniej 1000 cd/m2 – optymalnie 1270 cd/m2, ale mówimy tu o profesjonalnych warunkach do oglądania wydruków. Przyjmijmy, że dla nas wystarczy mniej – 500cd/m2 – czyli dla pomieszczenia 10m2 potrzebujemy powiedzmy 5000 lumenów. Jedna żarówka LED 10W to około 800-1000 lumenów. Potrzebujemy więc takich żarówek około 8… dlaczego 8 skoro 1000×8 to 8000? Bo ilość światła spada wraz z oddalaniem się od źródła światła i to do kwadratu!
Czy ktoś ogląda zdjęcia w takich warunkach? Zdecydowanie nie… No może nam się zdarza, ale większość fotografów nie ma takich warunków, a przeciętny Kowalski oszczędza na prądzie, więc żarówki są wykręcone.
Można użyć parapetu – południowy parapet w słoneczny dzień to 3000-4000 cd/m2 – trochę za dużo.
Odsuńmy się o metr i będzie ok. Lekko pochmurny dzień – idealnie
Mocno pochmurny dzień – jak będzie 200 cd/m2 to będzie dużo.
Niektóre laby postanowiły zmienić jasność swoich wydruków i drukować je jaśniej niż powinny zostać wydrukowane.
Rozumiem nawet dlaczego – bo ugięli się pod presją klientów. Czy to właściwe – zdecydowanie nie.
Dlatego właśnie piszę ten artykuł z nadzieją, że wyjaśnię choć część problemu.
Dlaczego gdy klient dzwoni i mówi, że nasze wydruki są za ciemne wiem, że tak nie jest (ale tylko na 99.9%)?
Bo kilka razy dziennie sprawdzamy ustawienia maszyn. I wiem, że nigdy nie było odchyłki większej niż 2 punkty jasności – a owe 2 punkty są normą drukarską.
Sprawdzamy jasność spektofotometrem i odczyt porównujemy ze spodziewaną wartością.
Czy spektofotometr może się mylić? Na pewno mniej niż ocena na oko na podstawie odbitek oświetlonych jedną żarówką w pokoju…
2. Zbyt jasno ustawiony monitor
Jaskrawość monitora ma największy wpływ na „zbyt ciemną odbitkę”, choć bardziej prawidłowo można powiedzieć poprawnie wydrukowana odbitka wskazuje, że masz zbyt jasny monitor – więc ściemnij go do takiego poziomu jaki widzisz na odbitce.
3. Obrabianie w nocy przy wyłączonym świetle – typowe dla fotografów (sam tak robiłem!) – tylko wtedy miałem kineskopowy monitor Iiyamy, który był wypalony i nie był w stanie świecić jaśniej niż 50cd/m2… A dzisiejsze LCD bez problemu uzyskują 200-300.
Jeśli więc masz ustawiony zbyt jasno monitor i ciemno w pokoju to masz podwójne kombo.
Co zrobić? Jak żyć?
Kiedyś dostałem taki patent:
Wyświetl na całym ekranie białą planszę, umieść obok monitora białą kartkę – pionowo jak ekran. Jeśli monitor jest jaśniejszy – ściemnij go do momentu gdy jasność papieru i ekranu wyrówna się.
2. Jeszcze prostsza – olać to…
Twoi klienci i tak mają grosze monitory, odbitki wydrukują w przypadkowym labie na chińskim papierze, na maszynie bez kalibracji…
Cóż – może nie polecamy tej metody … ale potrafi zbudować inną perspektywę.